{"id":4112,"date":"2026-11-14T08:20:38","date_gmt":"2026-11-14T08:20:38","guid":{"rendered":"https:\/\/atolyer10.com\/?p=4112"},"modified":"2026-11-14T08:20:38","modified_gmt":"2026-11-14T08:20:38","slug":"sanatcilar-yapay-zekaya-karsi-beeplein-eseri-neden-protesto-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atolyer10.com\/?p=4112","title":{"rendered":"Sanat\u00e7\u0131lar Yapay Zek\u00e2ya Kar\u015f\u0131: Beeple\u2019\u0131n Eseri Neden Protesto Edildi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir eserden daha b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Madison \u00c7a\u011fda\u015f Sanat M\u00fczesi\u2019nde 19 Eyl\u00fcl 2026\u2019da a\u00e7\u0131lan Beeple\u2019\u0131n Diffuse Control adl\u0131 yerle\u015ftirmesi, yapay zek\u00e2yla \u00fcretilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri izleyici m\u00fcdahalesine a\u00e7\u0131yor. On iki senkronize ekrandan olu\u015fan sistemde m\u00fcze koleksiyonundan se\u00e7ilen g\u00f6rseller yaz\u0131l\u0131m arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Ziyaret\u00e7iler renk ve hareket gibi parametreleri etkileyebiliyor; ortaya tek ve sabit bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7\u0131km\u0131yor. Sergi 10 Ocak 2027\u2019ye kadar planlanm\u0131\u015f durumda (Madison Museum of Contemporary Art [MMoCA], t.y.).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"622\" src=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_01-1-1024x622.jpg\"  alt=\"Gorsel_01-1-1024x622 Sanat\u00e7\u0131lar Yapay Zek\u00e2ya Kar\u015f\u0131: Beeple\u2019\u0131n Eseri Neden Protesto Edildi?\"  class=\"wp-image-4113\" srcset=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_01-1-1024x622.jpg 1024w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_01-1-300x182.jpg 300w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_01-1-768x466.jpg 768w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_01-1.jpg 1400w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>G\u00f6rsel 1. Yapay zek\u00e2yla d\u00f6n\u00fc\u015fen g\u00f6rsellerin ekranlar \u00fczerinden izlendi\u011fi temsili dijital sanat ortam\u0131; Beeple\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcn eserinin foto\u011fraf\u0131 de\u011fildir. Tasar\u0131m:Ttemsili ill\u00fcstrasyon (2026); sergi yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin bilgi: MMoCA (t.y.).<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak sergiyi g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan yaln\u0131zca teknik yenilik de\u011fildi. Wisconsin Public Radio\u2019nun 25 Eyl\u00fcl 2026 tarihli haberine g\u00f6re 900\u2019den fazla ki\u015fi, m\u00fczenin projeyi durdurmas\u0131n\u0131 isteyen a\u00e7\u0131k mektubu imzalad\u0131. Yerel sanat\u00e7\u0131 Noah Peterson\u2019\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n oda\u011f\u0131nda, eser sahiplerinin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve \u00fcretken yapay zek\u00e2 modellerinin geli\u015ftirilmesinde kullan\u0131lan g\u00f6rsel verilerin etik durumu vard\u0131 (Hook, 2026). Burada dikkat edilmesi gereken nokta, protestocular\u0131n iddias\u0131yla m\u00fczenin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmakt\u0131r: \u00c7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken bir anla\u015fmazl\u0131k var; b\u00fct\u00fcn izinlerin kesin olarak ihlal edildi\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir olgu yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Eseri kim \u00fcretiyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projenin ad\u0131ndaki \u201cda\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kontrol\u201d fikri, \u00fcretimin tek bir ki\u015fi taraf\u0131ndan y\u00f6netilmemesinden kaynaklan\u0131yor. Beeple yap\u0131n\u0131n kavram\u0131n\u0131 ve sistemin kurallar\u0131n\u0131 belirliyor; k\u00fcrat\u00f6r Paul Baker Prindle koleksiyondan kaynak g\u00f6rselleri se\u00e7iyor; izleyici anl\u0131k m\u00fcdahaleler yap\u0131yor; yaz\u0131l\u0131m ise sonu\u00e7lar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. M\u00fcze, yarat\u0131c\u0131 etkinin sanat\u00e7\u0131, k\u00fcrat\u00f6r, ziyaret\u00e7i ve makine aras\u0131nda payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor (MMoCA, t.y.). Bu a\u00e7\u0131klama, teknoloji sanat\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir sorusunu g\u00fcndeme getiriyor: Bir yap\u0131t\u0131n fikrini kurmak, ortaya \u00e7\u0131kan her g\u00f6rselin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olmak i\u00e7in yeterli midir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sanat tarihinde sanat\u00e7\u0131n\u0131n eser \u00fczerindeki denetimini s\u0131n\u0131rlayan \u00f6rnekler yeni de\u011fildir. Rastlant\u0131ya dayal\u0131 y\u00f6ntemler, performanslar ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 i\u015fler izleyiciyi \u00fcretime ortak etmi\u015ftir. Ne var ki \u00fcretken yapay zek\u00e2da tart\u0131\u015fma ba\u015fka bir noktaya ta\u015f\u0131n\u0131r: Kullan\u0131lan modelin ge\u00e7mi\u015fte hangi g\u00f6rsellerle e\u011fitildi\u011fi ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sahiplerinin r\u0131zalar\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131. Yaln\u0131zca sergiyi izleyen ki\u015finin m\u00fcdahalesine odaklanmak, arka plandaki \u00fcretim ve veri ili\u015fkilerini g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1-1024x576.png\"  alt=\"Gorsel_02-1-1024x576 Sanat\u00e7\u0131lar Yapay Zek\u00e2ya Kar\u015f\u0131: Beeple\u2019\u0131n Eseri Neden Protesto Edildi?\"  class=\"wp-image-4114\" srcset=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1-1024x576.png 1024w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1-300x169.png 300w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1-768x432.png 768w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1-1536x864.png 1536w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_02-1.png 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>G\u00f6rsel 2. Diffuse Control etraf\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan \u00fcretim rollerinin \u015femas\u0131. G\u00f6rselle\u015ftirme: Editoryal \u015fema (2026); kurumsal a\u00e7\u0131klama: MMoCA (t.y.).<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u00fczenin yan\u0131t\u0131 ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">MMoCA\u2019n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 soru-cevap metnine g\u00f6re sergide kullan\u0131lan koleksiyon g\u00f6rselleri yerel bir sistemde i\u015fleniyor; bunlar Stable Diffusion\u2019\u0131n geni\u015f \u00f6l\u00e7ekli e\u011fitim veri k\u00fcmesine sonradan eklenmiyor. M\u00fcze ayr\u0131ca telifle korunan koleksiyon eserlerinde gerekti\u011finde hak sahiplerinden izin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, kamu mal\u0131 niteli\u011findeki eserlerde ise farkl\u0131 bir hukuk\u00ee zemin bulundu\u011funu ifade ediyor (MMoCA, t.y.). Bu ayr\u0131m \u00f6nemlidir: Bir eserin mevcut bir yapay zek\u00e2 modeliyle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ile o g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn modelin ilk e\u011fitimine dahil edilmesi ayn\u0131 i\u015flem de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte teknik s\u00fcre\u00e7lere ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar tek ba\u015f\u0131na etik uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 sonland\u0131rmaz. Sanat\u00e7\u0131lar yaln\u0131zca kendi g\u00f6rsellerinin yerel sistemde kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, kullan\u0131lan modelin e\u011fitim ge\u00e7mi\u015fini, yarat\u0131c\u0131 eme\u011fin de\u011ferini ve m\u00fczelerin yeni teknolojiye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 me\u015fruiyeti de sorguluyor. M\u00fczenin g\u00f6revi t\u00fcm bu itirazlara \u00f6nceden verilmi\u015f tek bir cevap \u00fcretmektense kamuya a\u00e7\u0131k, denetlenebilir ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir tart\u0131\u015fma zemini kurmak olabilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img  title=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1-1024x576.png\"  alt=\"Gorsel_03-1-1024x576 Sanat\u00e7\u0131lar Yapay Zek\u00e2ya Kar\u015f\u0131: Beeple\u2019\u0131n Eseri Neden Protesto Edildi?\"  class=\"wp-image-4115\" srcset=\"https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1-1024x576.png 1024w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1-300x169.png 300w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1-768x432.png 768w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1-1536x864.png 1536w, https:\/\/atolyer10.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Gorsel_03-1.png 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>G\u00f6rsel 3. Koleksiyon eserleri, yapay zek\u00e2 modeli ve m\u00fcze aras\u0131ndaki hak ili\u015fkilerini \u00f6zetleyen kavramsal \u015fema. G\u00f6rselle\u015ftirme: Editoryal \u015fema (2026); ele\u015ftiri ve yan\u0131tlar: Hook (2026), MMoCA (t.y.).<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00e7\u0131k mektubun y\u00fckseltti\u011fi soru, m\u00fczenin fiziksel koleksiyona sahip olmas\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc yeniden \u00fcretim hakk\u0131n\u0131 otomatik olarak verdi\u011fi varsay\u0131m\u0131yla da ili\u015fkilidir. Bir eser kamusal sergilemeye a\u00e7\u0131k olabilir; ancak bu durum telif hakk\u0131, sanat\u00e7\u0131n\u0131n manevi haklar\u0131 ve ticari ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc kullan\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 anlama gelmeyebilir. Bu nedenle izin meselesini tek bir &#8216;evet&#8217; veya &#8216;hay\u0131r&#8217; cevab\u0131na indirgemek yerine, hangi g\u00f6rsellerin hangi yetkiyle ve hangi teknik i\u015flem i\u00e7inde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 sormak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcstelik ayn\u0131 yap\u0131t\u0131n ba\u015fka bir m\u00fczede sergilenme bi\u00e7imi bile etik de\u011ferlendirmeyi de\u011fi\u015ftirebilir. Los Angeles County Museum of Art, daha \u00f6nceki Diffuse Control sunumunda se\u00e7ilmi\u015f kamu mal\u0131 eserlerden yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyordu (Los Angeles County Museum of Art, t.y.). Madison\u2019daki uygulamada ise koleksiyon se\u00e7imi ve izin s\u00fcreci m\u00fczenin kendi a\u00e7\u0131klamas\u0131nda ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla &#8216;Beeple eseri&#8217; tek bir sabit nesne de\u011fil; kurumsal ba\u011flam\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenen bir sistem. Tart\u0131\u015fman\u0131n tam da bu de\u011fi\u015fken yap\u0131dan beslenmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sanat kurumlar\u0131n\u0131n yeni sorumlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir m\u00fcze, riskli veya tart\u0131\u015fmal\u0131 bir eseri s\u0131rf ele\u015ftiri ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6stermemek zorunda de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde ele\u015ftiriyi \u201cteknoloji kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d olarak d\u0131\u015flamas\u0131 da do\u011fru olmaz. Diffuse Control \u00f6rne\u011fi, \u00e7a\u011fda\u015f sanat kurumlar\u0131n\u0131n eser sergilerken yaln\u0131zca estetik tercihlerden de\u011fil, veri kullan\u0131m\u0131, izin, emek ve kamusal a\u00e7\u0131klamadan da sorumlu tutuldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu dosyan\u0131n \u00f6nemi, yapay zek\u00e2n\u0131n sanat\u00e7\u0131 olup olamayaca\u011f\u0131na nihai bir h\u00fck\u00fcm vermesinde de\u011fil, \u201c\u00fcretimde kontrol\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn art\u0131k hangi taraflar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak\u00e7a <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hook, T. (2026, 25 Eyl\u00fcl). Madison art museum debuts new exhibition using generative AI amidst pushback. Wisconsin Public Radio. https:\/\/www.wpr.org\/news\/madison-art-museum-new-exhibition-generative-ai-pushback<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Los Angeles County Museum of Art. (t.y.). Diffuse Control by Beeple. https:\/\/www.lacma.org\/art\/exhibition\/diffuse-control-beeple<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Madison Museum of Contemporary Art. (t.y.). Diffuse Control by Beeple [Sergi bilgileri ve soru-cevap]. https:\/\/www.mmoca.org\/events\/diffuse-control-by-beeple\/<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir eserden daha b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fma Madison \u00c7a\u011fda\u015f Sanat M\u00fczesi\u2019nde 19 Eyl\u00fcl 2026\u2019da a\u00e7\u0131lan Beeple\u2019\u0131n Diffuse Control adl\u0131 yerle\u015ftirmesi, yapay zek\u00e2yla \u00fcretilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri izleyici m\u00fcdahalesine a\u00e7\u0131yor. On iki senkronize ekrandan olu\u015fan sistemde m\u00fcze koleksiyonundan se\u00e7ilen g\u00f6rseller yaz\u0131l\u0131m arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Ziyaret\u00e7iler renk ve hareket gibi parametreleri etkileyebiliyor; ortaya tek ve sabit bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7\u0131km\u0131yor. Sergi 10 Ocak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":4116,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[416,414,207,417,415,413,412],"class_list":["post-4112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gorsel-sanatlar","tag-beeple","tag-diffuse-control","tag-dijital-sanat","tag-madison-museum-of-contemporary-art","tag-sanatci-rizasi","tag-telif","tag-yapay-zeka-sanati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4117,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4112\/revisions\/4117"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4116"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atolyer10.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}