Lefebvre’nin mekanın toplum tarafından üretildiğini yazar. Toplum: iktidar yapıları, ekonomi, gündelik pratikler, imge ve sembollerle sürekli olarak üretilir. Mekan fiziksel olanın yaşantıyla şekil almasını , dolayısıyla bilgi üretiminin merkezi konumudur. Rutinleri düzenler ve bedeni yönlendirir. Beden ve mekan ve algı arasında bütünleşik bir birlik kurulur .

Lefebvre üçlü mekan teorisinde mekanı ; Algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekan olarak ayırır. Algılanan mekan: mekansal rutinlerimiz olan sokak , ev, okul, iş rotalarının/mekanlarının bedenimizle kurduğu ilişkiyi anlatır. Tasarlanan Mekan iktidarın dilinden kurulur ve gündelik mekanlarımız tasarlanmıştır. Dolayısıyla toplumun normları tasarlanan mekanlar aracılığıyla kurulur, belirlenir, korunur… Yaşanan Mekan ise tasarlanan mekanın dışında hissettiğimiz ve dönüştürdüğümüz mekanlardır. Sanat, yaratıcı mekan pratikleri burada bulunur. Mekanın üretimi bu üçü arasındaki gelirim ve etkileşimin bir sonucudur. Çıktısı anlamdır, mekanla ilişkimizde bilgiyi üretmiş, türetmiş oluruz.

Lefebvre’nin konuyla ilişkili bir diğer önemli terimi olan soyut mekan, tasarlanan mekanlar içerisinde kurgulanmış: bedeni, düşünceyi sınırlandırıp norma sokan, homojen alanlardır, politiktir. Farklılıklar minimize edilmiştir. Günümüzde alışveriş merkezleri, rezidanslar, toplu taşıma ulaşım araçları buna örnek oluşturur. Soyut mekanlar direniş ve özgürleşmenin potansiyelini etkileşim, gerilim ağının genişliğince taşır.

Lefebvre göre sanat mekansal bir eylemdir. Bu sanatsal üretimin bedenin mekanla ve algıyla yeniden kurgulanması, dönüştürülmesi fikrini taşıyor bana göre. Homojen mekanlarda bir çatlak yaratır ve mekanda var olan görünmez anlamı imge ve sembollerle görünür kılar. Lefebvre’e göre sanat, soyut mekâna “uyumlu” olduğunda etkisizleşir ve ona uyumsuzlaştığında politikleşir. Sanat mekanda bedenin tüm duyusal olanaklarıyla üretilir.

Lefebvre’nin Yaşanılan Mekanın Üretim Verileri Işığında Flash Mob Hareketi

Flash Mob (ani gösteri) hareketi hiciv ve/veya sanatsal ifade amacıyla, halka açık bir yerde aniden toplanan, kısa bir süre performans sergileyen ve ardından hızla dağılan bir grup insandır. “Moblar” telekominikasyon, sosyal medya ve e-postalar aracılığıyla haberleşip bir araya gelip kulaklıklarla duydukları çeşitli talimatları uygulayan kalabalıklardır. İlk başarılı Flash Mob gösterisi, Marcy’s mağazasında (Manhattan’da buluna bir alışveriş binası) 130’dan fazla kişi, mağazanın dokuzuncu katındaki halı bölümüne akın ederek pahalı bir halının etrafında toplanmasıyla yapıldı. Satış görevlisi tarafından yaklaşılan herkes, New York’un dışındaki bir depoda birlikte yaşadıklarını, bir “aşk halısı” aradıklarını ve satın alma kararlarını grup olarak verdiklerini söylediler. Daha sonra 200 kişi Hyatt otelinin lobisini ve ara katını 15 saniye senkronize alkışlarla doldurdu. Hareketi organize eden Harper dergisi editörü Bill Wasik yaptığı açıklamada flaş mobları: içeriden biri olma isteğinin kültürel atmosferini vurgulamak için tasarlanmış bir sosyal deney -olduğunu söyledi . “Moblar, kendiliğindenliği ve büyük toplanmaları teşvik etmek, ticari ve kamusal alanları geçici olarak ele geçirmek ve bunu yapabileceklerini göstermek için tasarlanmış bir tür eğlenceli sosyal deney olarak başladı” dedi.https://en.wikipedia.org/wiki/Flash_mob

Homojen alanlara dağılarak gösteri performans sanatı olarak yapılan renkli görüntüleriyle Flash mob tüm dünyaya hızla yayıldı. Flash Mob’un kullandığı işgal hereketleri siyasi gösterilerle olan benzerliği sebebiyle kamuya açık alanlardaki gösteriler bir süre içerisinde yasal uygulamalara bağlandı. Flash Mob 2010 yılında oxford sözlüğüne alışılmadık ve anlamsız eylem planı olarak girdi. Sürecinde flash mobu kullanarak kimi suçlar işlendi ve medyaya kışkırtıcı şekilde yansıdı. Ulusal federasyonlardan, sinirbilimcilere kadar uzanan bir tartışmanın başlığı haline geldi. Modern iletişim araçlarının kültürel, sosyal ve politik etkileri üzerine yaçılmalar yapan Amerikalı bir eleştirmen, Howard Rheingold Akıllı Kalabalıklar: Bir Sonraki Sosyal Devrim kitabında dönüşüme yüksek potasiyelli katılım sunan akıllı kalabalıkların kolektif zekayı arttırma pratikleri üzerine çalışmıştır. Kitabın ne yazık ki Türkçe baskısı bulunmamaktadır.

https://www.britannica.com/topic/virtual-community

https://textumdergi.net/diyalektik-yontem-henri-lefebvrein-bilim-felsefesi/
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/363971