In The Mood For Love: Söylenmeyenlerin ve Geçip Giden Zamanın Sineması
Bazı aşklar yaşandıkları için değil, yaşanamadan kaldıkları için hafızaya yerleşir. Wong Kar-wai’nin 2000 yapımı Aşk Zamanı (In the Mood for Love) filmi, tam da bu eksik kalmışlığın sinemasını kurar. 1962 Hong Kong’unda aynı apartmana taşınan Chow Mo-wan ve Su Li-zhen, eşlerinin birbirleriyle ilişki yaşadığını öğrenince birbirlerine yaklaşırlar. Ancak bu yakınlık, alışıldık bir aşk anlatısındaki gibi kavuşmaya doğru ilerlemez. İki karakter, kendi duygularının sınırlarını ve başkalarının ihanetine verecekleri karşılığı anlamaya çalışırken, aralarındaki ilişki giderek bir bekleyişe dönüşür. SinemaTürk’ün film künyesinde de öne çıkan bu temel durum, filmin asıl meselesinin bir ilişkinin başlamasından çok, onun hangi koşullarda yaşanamayacağı olduğunu düşündürür (SinemaTürk, t.y.).
https://www.beyazperde.com/filmler/film-26389/fotolar/detay/?cmediafile=22067717
Birbirine yaklaşan iki yalnızlık
Chow ve Su’nun yakınlaşması, ortak bir acının paylaşılmasıyla başlar. Eşlerinin ilişkisini anlamaya çalışırken birbirlerinin yerine geçer, konuşmaları ve karşılaşmaları zamanla bir tür prova hâlini alır. Fakat bu provalar, duygularını özgürce yaşayabilecekleri bir alan yaratmaz; aksine, ne kadar yaklaşabileceklerini sürekli hatırlatır. Pera Sinema’da yayımlanan Murat Altın’ın değerlendirmesi, filmin merkezine karakterlerin doğrudan ifade edilmeyen duygularını ve aralarında kalan boşluğu yerleştirir (Altın, 2022). Bu boşluk, iki kişinin birbirine söyleyemediklerinden ibaret değildir; toplumsal normların, sadakat düşüncesinin ve kendi ahlaki sınırlarının da biçimlendirdiği bir mesafedir. Filmin etkisi, büyük dramatik patlamalardan kaçınmasında yatar. Eşlerin yüzlerini neredeyse hiç görmeyiz. Onların yokluğu, hikâyenin merkezindeki iki karakteri daha da yalnızlaştırırken, izleyicinin dikkatini görünmeyen ilişkiye ve görünür olan küçük ayrıntılara yöneltir. Bir yemek kabı, dar bir merdiven, kapı aralığı ya da koridorda karşılaşma; anlatının duygusal yükünü taşıyan işaretlere dönüşür.
Mekânın içine sıkışan zaman
Aşk Zamanı’nda mekân yalnızca olayların geçtiği çevre değildir. Apartman daireleri, dar koridorlar, merdivenler ve restoranlar karakterlerin hareketlerini sınırlandırırken duygularını da görünür kılar. Kamera çoğu zaman onları kapıların, duvarların, parmaklıkların ya da aynaların ardından izler. Böylece seyirci, karakterlere bütünüyle yaklaşamaz; sanki onların hayatına ancak kısa süreliğine bakma izni vardır. Selim ve Şimşek’in 2026 tarihli Türkçe özeti yayımlanan mimarlık-sinema araştırması da filmdeki apartman, sokak ve eşik mekânların bastırılmış duyguları ve etik tereddütleri görünür kılan anlatı bileşenleri olduğunu vurgular (Selim & Şimşek, 2026). Tekrarlar, filmin zaman duygusunu kuran başlıca araçlardan biridir. Aynı merdivenlerden geçişler, benzer karşılaşmalar ve yinelenen müzik, günlerin birbirine karıştığı bir ritim yaratır. Sekans Sinema Kültürü Dergisi’nde yayımlanan Yiğit ve Camcı’nın çözümlemesi, filmin nostalji, geçmişe duyulan özlem ve tekrar yoluyla kurduğu melankolik zamanı ele alır (Yiğit & Camcı, 2016). Yavaşlatılmış görüntüler ve Yumeji’s Theme’in geri dönüşü, zamanı ilerletmekten çok bir anın içinde tutar. Duygular değişir; fakat çevre, ritim ve karşılaşmalar neredeyse aynı kalır.
https://www.beyazperde.com/filmler/film-26389/fotolar/detay/?cmediafile=21825597
Bir sırrın hatırası
Filmin görsel dünyasında kostümler, ışık ve renkler de anlatının parçasıdır. Su’nun farklı desen ve renklerdeki elbiseleri, dar iç mekânların dokusuyla birlikte karakterin kontrollü dış görünüşünü öne çıkarır. Görüntülerin güzelliği, yaşanamayan ilişkinin hüznünü örtmez; tersine, o hüznü daha yoğun hissettirir. Aşk burada bir sonuca ulaşma arzusundan çok, zaman içinde saklanan bir ihtimaldir.
Finalde Chow’un Angkor Wat’ta bir duvar boşluğuna sırrını fısıldaması, filmin bütün biçimini tek bir imgeye dönüştürür: Söylenemeyen, unutulmaması için bir yere bırakılır. Aşk Zamanı, kavuşamamanın romantik bir yüceltilmesinden fazlasını yapar; insanın geçmişte kalmış bir ana dönme arzusunu ve zamanın geri alınamazlığını duyumsatır. Belki de filmde asıl kaybolan aşk değil, o aşkın mümkün olabileceği zamandır.
Kaynakça
Altın, M. (2022, 24 Ağustos). Modern Klasikler: In the Mood for Love. Pera Sinema. https://www.perasinema.com/modern-klasikler-in-the-mood-for-love/
Selim, S., & Şimşek, C. F. (2026). Mimari anlatılar: In the Mood for Love filminde atmosfer ve bellek. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part B: Sanat, Beşeri Bilimler, Tasarım ve Planlama, 14(2), 157–175. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gujsb/article/1859864
SinemaTürk. (t.y.). Aşk Zamanı (Faa yeung nin wa / In the Mood for Love). https://www.sinematurk.com/film/18755-ask-zamani/ Yiğit, Z., & Camcı, M. C. (2016, Ekim). Geçmiş ana dokunmak: In the Mood for Love. Sekans Sinema Kültürü Dergisi, e3, 64–78. https://www.sekans.org/docs/e-sayilar/2016-e3/e3.02f-INTHEMOODFORLOVE%28COZUMLEME%29.pdf
Film: Aşk Zamanı (In the Mood for Love)
Yönetmen: Wong Kar-wai
Platform: MUBI
Yıl: 2000
Ülke: Hong Kong
Tür: Romantik dram
Süre: 98 dakika
Oyuncular: Tony Leung, Maggie Cheung Senaryo: Wong Kar-wai
Share this content:
Yorum gönder