My Favourite Cake:Yaşamak İçin Hiçbir Zaman Geç Değil

2024 yapımı En Sevdiğim Pastam (My Favourite Cake), İran sinemasının son yıllarda dikkat çeken yapımlarından biri. Maryam Moghadam ve Behtash Sanaeeha’nın yönettiği film, yetmiş yaşındaki Mahin’in yalnızlıkla geçen hayatına yeniden aşkı ve heyecanı dahil etmesini konu alıyor. Başrollerini Lili Farhadpour ve Esmaeel Mehrabi’nin paylaştığı yapım, ilk bakışta sade bir aşk hikâyesi gibi görünse de aslında kadın özgürlüğü, toplumsal baskı, yaşlılık ve insanın duygusal ihtiyaçları üzerine önemli mesajlar veriyor.

Görsel 1: Deadline, “Iranian Directors Dedicate ‘My Favourite Cake’ to Berlin, Women at Forefront of ‘Woman, Life, Freedom’”, 2024.

Eşini yıllar önce kaybeden ve kızıyla ayrı yaşayan Mahin, Tahran’da tek başına bir hayat sürmektedir. Günlük yaşamının monotonluğundan sıkılan Mahin, bir gün tanıştığı taksi şoförü Faramarz ile yakınlaşır. İkili kısa sürede birbirlerine karşı duygusal bir bağ geliştirir. Birlikte yemek yapar, müzik dinler, dans eder ve uzun zamandır özlemini duydukları bir akşamı paylaşırlar. Ancak bu birliktelik, yaşadıkları toplumun katı kuralları ve beklenmedik gelişmeler nedeniyle trajik bir sona doğru ilerler.

Görsel 2: IMDb, My Favourite Cake (2024), Media Index.

Filmin teknik anlatımında en dikkat çekici unsur, sade ve doğal sinematografisidir. Özellikle ev içerisinde geçen sahnelerde sıcak renkler, sakin kamera kullanımı ve karakterlerin gündelik hareketleri ön plana çıkar. Yönetmenler, büyük dramatik olaylardan ziyade küçük anlara odaklanarak izleyicinin karakterlerle duygusal bağ kurmasını sağlar. Mahin’in evinde gerçekleşen dans sahnesi ise filmin özgürlük ve mutluluk anlayışını yansıtan en önemli anlardan biridir.

Görsel 3: IMDb, My Favourite Cake (2024), Media Index.

Filmin toplumsal arka planı da oldukça önemlidir. 1979 İran İslam Devrimi sonrasında kadınların giyim ve kamusal yaşamdaki davranışlarına yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir. Filmde ahlak polisi, başörtüsü zorunluluğu ve evli olmayan çiftlerin birlikte yaşamasına yönelik toplumsal baskılar üzerinden bu düzen eleştirilir. Özellikle Mahin’in kendi evinde dahi özgürce davranabilmesinin bir sorun olarak görülmesi, bireysel yaşamın nasıl denetlendiğini ortaya koyar. Filmin, Mahsa Amini’nin 2022 yılında gözaltına alınmasının ardından hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolar döneminde çekilmiş olması da anlatısına ayrı bir tarihsel anlam kazandırır.

Görsel 4: The Arts Desk, “My Favourite Cake review – Woman, love and freedom”.

Bana göre filmin en etkileyici tarafı ise insan psikolojisine yaklaşımıdır. Toplumda aşk ve romantik ilişkiler çoğunlukla gençlikle özdeşleştirilir. Oysa Mahin’in hikâyesi, sevilme, anlaşılma, dokunma ve bir başkası tarafından önemsenme ihtiyacının yaşla birlikte ortadan kalkmadığını gösteriyor. Mahin’in Faramarz ile tanıştıktan sonra değişen ruh hâli, insanın bazen yalnızca küçük bir yakınlık sayesinde bile hayata yeniden bağlanabileceğini düşündürüyor.

Görsel 5: IMDb, My Favourite Cake (2024), Media Index.

Filmin sonunda Faramarz’ın beklenmedik ölümü, hikâyenin en sarsıcı anını oluşturuyor. Mahin, birlikte geçirdikleri gecenin ardından Faramarz’ı evinin bahçesine gömüyor. Bu kararın arkasında, evlilik dışı birlikteliklerinin ve yaşadıkları gecenin yetkililer tarafından öğrenilmesi hâlinde karşılaşabileceği yaptırımlara ilişkin korku da bulunuyor. Ancak bahçenin bu sahnede daha özel bir anlamı var. Faramarz, daha önce kendi yaptığı şarabı bahçeye gömmekten söz etmişti. Birlikte geçirdikleri akşamda şarap, müzik ve dans eşliğinde kurdukları yakınlık, bahçeyi de ortak anılarının bir parçasına dönüştürmüştü. Finalde Mahin’in onu aynı bahçeye gömmesi, bu nedenle yalnızca bir ölümü gizleme çabası değil, aşklarının ve paylaştıkları kısa mutluluğun sembolik bir vedası olarak da okunabilir.

Görsel 6: IMDb, My Favourite Cake (2024), Media Index.

Görsel 7: IMDb, My Favourite Cake (2024), Media Index.

Bana göre filmin en etkileyici tarafı, bu trajik sonun bile Mahin’in yeniden yaşama tutunma çabasını gölgeleyememesi. Toplumun belirlediği sınırlar içerisinde yıllarca kendi arzularını ertelemiş bir kadının, hayatının son döneminde de olsa sevmekten vazgeçmemesi oldukça anlamlı. En Sevdiğim Pastam, yalnızca geç yaşta başlayan bir aşkı değil, insanın sevilme, anlaşılma ve mutlu olma ihtiyacının yaşla birlikte kaybolmadığını anlatıyor. Filmden geriye kalan en önemli düşünce ise şu: Sevmek, mutlu olmak ve yeniden başlamak için hiçbir yaş geç değildir.

Kaynakça

• Berlinale. (2024). My Favourite Cake (Keyke Mahboobe Man). Berlin Uluslararası Film Festivali.
• UniFrance. (2024). My Favourite Cake – Press Kit.
• The Guardian. (2024). The Iranian Directors Behind My Favourite Cake.
• Carnegie Endowment for International Peace. (2022). Hijab in Iran: From Religious to Political Symbol.

• Görsel 1: Deadline. (2024). Iranian Directors Dedicate My Favourite Cake to Berlin, Women at Forefront of Woman, Life, Freedom.
• Görsel 2, 3, 5, 6 ve 7: IMDb. (t.y.). My Favourite Cake (2024) – Photo Gallery.
• Görsel 4: The Arts Desk. (t.y.). My Favourite Cake Review – Woman, Love and Freedom.