Karaköy, İstanbul’un tarih boyunca ticaret, deniz ulaşımı ve gündelik yaşamın yoğunlaştığı bölgelerinden biridir. Semtin mimari dokusu incelendiğinde, tarihî yapılar ve ticari mekânların yanı sıra kentin kültürel belleğini oluşturan sanat eserleri de dikkat çeker. Bu eserlerden biri, Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun 1965 yılında Karaköy’deki Aksu İş Hanı’nın cephesine yaptığı Tatlıcılar Rölyefi’dir.

Tatlıcılar  Rölyefi (1964-65) Bedri Rahmi Eyüpoğlu 

Bedri Rahmi Eyüboğlu, ressam ve şair kimliğinin yanı sıra farklı malzeme ve tekniklerle gerçekleştirdiği çalışmalarıyla Türk modern sanatında önemli bir yere sahiptir. Sanatçının üretiminde Anadolu’nun geleneksel kültürü, halk sanatları, dokuma ve süsleme motifleri önemli bir kaynak oluşturur. Eyüboğlu, bu kültürel birikimi modern sanatın biçimsel olanaklarıyla birleştirerek resim, mozaik ve rölyef gibi farklı alanlarda eserler üretmiştir.

Sanatçının Karaköy Meydanı’nda, Aksu İş Hanı’nın dış cephesinde yer alan Tatlıcılar Rölyefi, 1965 yılında yapılmıştır. Eserde balık, ağ ve tekneyi çağrıştıran biçimlerin yanı sıra kilim motiflerini hatırlatan geometrik düzenlemeler görülür. Bu unsurlar, sanatçının geleneksel halk sanatlarından yararlanma biçimini ortaya koyar. Balık ve tekne çağrışımları, eserin bulunduğu Karaköy’ün deniz ulaşımı ve ticaretle ilişkili tarihsel kimliğiyle birlikte değerlendirilebilir. (Kültür Envanteri. Tatlıcılar Rölyefi.)

Eserin bulunduğu yer, değerlendirilmesi gereken önemli bir unsurdur. Karaköy, özellikle liman faaliyetleri ve ticaret nedeniyle İstanbul’un ekonomik açıdan önemli bölgelerinden biri olmuştur. Bölgenin 19. yüzyıldan itibaren geçirdiği mekânsal dönüşümde rıhtımların, iş hanlarının ve ticari yapıların önemli bir yeri vardır. (19. Yüzyılın İkinci Yarısından Günümüze Galata/Karaköy’de Kent Morfolojisi ve Yapı Türlerinin İncelenmesi. İDEALKENT)

Aksu İş Hanı’nın dış cephesinde bulunan Tatlıcılar Rölyefi, bu ticari çevrenin içinde yer alır. Eserin gündelik yaşamın sürdüğü bir yapının cephesine yerleştirilmiş olması, sanatın yalnızca müze ve galerilerde değil, kent içinde kullanılan mekânlarda da varlık gösterebildiğini ortaya koyar. Bu nedenle rölyef, hem mimari yapının bir parçası hem de Karaköy’ün kamusal alanında yer alan bir sanat eseri olarak değerlendirilebilir.

Eserdeki geometrik düzenlemeler ve tekrarlanan biçimler, Anadolu kilimlerinde ve halk süslemelerinde görülen motiflerle karşılaştırılabilir. Sanatçının geleneksel sanatlara ilgisi, bu biçimlerin modern bir kompozisyon içinde yeniden ele alınmasını sağlamıştır. Bu nedenle rölyefi yalnızca geleneksel motiflerin kullanıldığı bir çalışma olarak değil, bu motiflerin farklı bir görsel dile dönüştürüldüğü bir eser olarak değerlendirmek mümkündür.

Tatlıcılar Rölyefi, geleneksel motiflerin modern bir görsel anlatımla yorumlandığı ve sanatın mimariyle bütünleştiği bir çalışmadır. Karaköy’deki konumu, eseri kent belleği açısından da önemli kılar. Eserin tarihini ve bulunduğu çevreyi birlikte ele almak, Karaköy’ün yalnızca ticari ve mimari özellikleriyle değil, kamusal alanda yer alan sanat çalışmalarıyla da değerlendirilmesini sağlar.